Riskli Yapı Tespiti Nedir?
Riskli yapı tespiti, 6306 sayılı kanun kapsamında, mevcut bir binanın depreme ve diğer afetlere karşı dayanıklılığının teknik olarak değerlendirilmesidir. Risk raporu olumlu çıkarsa, binanın yıkılarak yeniden inşa edilmesi süreci başlar ve mal sahibine kanun kapsamında çeşitli haklar tanınır.
Risk Tespiti İçin Kim Başvurabilir?
Maliklerin herhangi biri tek başına başvurabilir; tüm maliklerin imzası gerekmez. Kiracının başvuru hakkı bulunmaz.
Risk Tespiti Süreci Adım Adım
1. Lisanslı Kuruluş Seçimi
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından lisans verilen risk tespit kuruluşlarından biri seçilir. Bakanlık web sitesinden firma listesi sorgulanabilir.
2. Teknik İnceleme ve Saha Çalışması
Yapı üzerinde karot, sonar, donatı tarama ve geri dönüş hesabı gibi teknik incelemeler yapılır. Tüm sonuçlar rapor halinde hazırlanır.
3. Bakanlık Onayı
Rapor, bakanlık il müdürlüğüne sunulur. Onay sonrası tapu kütüğüne "riskli yapı" şerhi konulur.
4. Tebligat ve İtiraz Hakkı
Maliklere tebligat yapılır. 15 gün içinde itiraz hakkı mevcuttur. İtirazlar teknik kurullarca değerlendirilir.
5. Yıkım Süresi
Riskli yapı kesinleştiğinde 60 günlük yıkım süresi başlar. Uzatma talebi mümkündür.
Hak Sahipliği Süreci
Kat Maliklerinin Anlaşması
Maliklerin 2/3 çoğunluğu ile yeniden inşa kararı alınır. Anlaşmayan maliklerin hisseleri kanun çerçevesinde belirlenen prosedürlerle çözülür.
Müteahhit veya Kendi Yap-Sat Modeli
Hak sahipleri, sürecin müteahhit ile kat karşılığı veya kendi finansmanları ile yürütülmesine karar verir.
Bağımsız Bölüm Paylaşımı
Kat karşılığı modelde, paylaşım oranları sözleşme ile belirlenir. Mevcut dairenin büyüklüğü, konumu ve cinsi paylaşım hesabında esas alınır.
Kira Yardımı ve Diğer Devlet Destekleri
- Kira yardımı: Genellikle 18 aya kadar aylık ödenen barınma desteği
- Düşük faizli kentsel dönüşüm kredisi
- Tapu harcı muafiyeti
- Noter, döner sermaye ve harç muafiyetleri
- Banka teminat mektubu kolaylığı
Bu destekler her dönem güncellenmektedir; başvuru anındaki bakanlık duyurusu esastır.
Riskli Yapı Tespiti Maliyeti
Maliyet, yapının m² büyüklüğüne, kat adedine ve karot sayısına göre değişir. Tespit ücreti mal sahibi tarafından ödenir ve genellikle hak sahipliği sürecinde geri kazanılır.
Komşum Risk Tespiti İstemiyorsa Ne Yapılır?
Tek bir malik bile risk tespiti başvurusu yapabilir. Riskli yapı kararı çıkarsa diğer malikler süreçten kaçınamaz; 2/3 çoğunluk ile yıkım ve yeniden yapım kararı bağlayıcıdır.
İtiraz Edilebilir mi?
Evet. Risk raporunun tebliğinden itibaren 15 gün içinde teknik gerekçelerle itiraz hakkı mevcuttur. İtiraz, bakanlık tarafından oluşturulan teknik kurulda değerlendirilir.
Yapı Kayıt Belgeli Binalar
İmar barışı kapsamında Yapı Kayıt Belgesi olan binalar da risk tespitine konu olabilir. Ancak Yapı Kayıt Belgeli yapıların hak sahipliği hesaplarında farklılıklar bulunur. Bu durumda profesyonel danışmanlık şarttır.
Mal Sahibinin Korunması İçin Kritik Noktalar
- Sözleşme imzalanmadan değer tespiti bağımsız ekspertize yaptırılmalı
- Müteahhit referansları, finansal teminatı kontrol edilmeli
- Bağımsız bölüm seçimi krokide önceden netleştirilmeli
- Teslim tarihi, gecikme cezası ve iskan şartı sözleşmede yer almalı
- Tapu devirleri kademeli yapılmalı
Orange Invest Riskli Yapı Süreç Yönetimi
Orange Invest olarak; risk tespiti firması seçimi, bakanlık takibi, müteahhit araştırması, sözleşme kontrolü ve teslim sonrası tapu süreçlerini uçtan uca yönetiyoruz. Kentsel dönüşüm danışmanlığı hizmetimiz mal sahibinin kazancını maksimize etmeye odaklıdır.
İlgili içerikler: Kentsel Dönüşüm Rehberi · Kat Karşılığı Sözleşme Rehberi
Binanız İçin Ücretsiz Ön Değerlendirme
Yaşadığınız veya sahibi olduğunuz binanın dönüşüm potansiyelini, hak sahipliği oranını ve müteahhit pazarlık gücünü öğrenmek için Orange Invest ile iletişime geçin.
